در این مقاله که توسط واحد فنی و مهندسی شرکت ایمن آب کاژه تدوین شده است، به یکی از مهمترین دلایل فولینگ زودهنگام ممبرانها میپردازیم؛ نه انتخاب اشتباه آنتیاسکالانت، بلکه استفاده نادرست از آنتی اسکالانت در مرحله تزریق و رقیقسازی.
تجربه میدانی نشان میدهد در بسیاری از سیستمها آنتیاسکالانت درست انتخاب شده، اما بهدلیل اجرای غلط، عملاً بیاثر شده است. بنابراین شناخت روش استفاده از آنتی اسکالانت بهاندازه انتخاب آن اهمیت دارد.
ایمن آب کاژه در حوزه خرید آنتی اسکالانت، محصولات باکیفیت و سازگار با انواع پروژههای صنعتی را تأمین میکند، اما حتی بهترین محصول نیز اگر بهدرستی تزریق و رقیق نشود، عملکرد مورد انتظار را نخواهد داشت.
اصل مهندسی در استفاده از آنتی اسکالانت
در یک سیستم RO، استفاده از آنتی اسکالانت زمانی مؤثر است که ماده:
قبل از تشکیل رسوب
بهصورت یکنواخت
در محل صحیح
با دوز واقعی
به آب خوراک برسد.
هر انحراف از این اصل، ریسک فولینگ را افزایش میدهد. به بیان ساده، روش استفاده از آنتی اسکالانت بخشی از طراحی مهندسی سیستم است، نه یک مرحله اجرایی ساده.
اشتباه اول: تزریق آنتی اسکالانت در محل اشتباه
یکی از رایجترین خطاها در استفاده از آنتی اسکالانت، انتخاب محل نادرست برای تزریق است؛ مانند تزریق بعد از فیلتر میکرونی یا نزدیک به ورودی پمپ فشار بالا.
محل صحیح تزریق قبل از فیلتر میکرونی و بعد از پیشتصفیه است. دلیل آن روشن است: فیلتر میکرونی به اختلاط کمک میکند، آنتیاسکالانت فرصت واکنش پیدا میکند و توزیع یکنواختتری انجام میشود.
تزریق در محل اشتباه میتواند باعث عدم حفاظت کامل ممبران شود، حتی اگر دوز بهدرستی تنظیم شده باشد.
علت اصلی کاهش دبی ممبران RO چیست؟ تحلیل مهندسی از افت Flux، افزایش ΔP، فولینگ، رسوبگذاری
اشتباه دوم: رقیق سازی غیرمهندسی آنتی اسکالانت
در بسیاری از پروژهها، مشکل اصلی در رقیق سازی آنتی اسکالانت رخ میدهد. خطاهای رایج شامل رقیقسازی بیش از حد بدون محاسبه، رقیقسازی بسیار کم (محلول غلیظ) یا استفاده از آب نامناسب برای رقیقسازی است.
نتیجه این خطاها معمولاً ناپایداری دوز، تزریق ضربهای و ایجاد فولینگ موضعی روی ممبران است.
توصیه فنی ایمن آب کاژه این است که از آب تصفیهشده یا RO برای رقیقسازی استفاده شود و نسبت رقیقسازی مطابق دستورالعمل محصول و دبی پمپ انتخاب گردد.
اشتباه سوم: تنظیم اشتباه پمپ تزریق
حتی در صورت استفاده از آنتی اسکالانت باکیفیت، اگر پمپ تزریق بهدرستی انتخاب و تنظیم نشود، عملکرد سیستم مختل خواهد شد.
خطاهای متداول شامل انتخاب پمپ با ظرفیت نامناسب، تنظیم زمان و دبی بدون محاسبه، نوسان در تزریق و قطع و وصل شدن تزریق همزمان با پمپ اصلی است.
تزریق آنتی اسکالانت باید پیوسته، پایدار و همزمان با جریان آب انجام شود. در غیر این صورت، حفاظت یکنواخت شکل نمیگیرد.
اشتباه چهارم: استفاده از دوز ثابت در همه شرایط
برخی سیستمها همیشه با یک دوز ثابت، مثلاً ۳ یا ۵ ppm کار میکنند. در حالیکه آنالیز آب، دما، شرایط بازیابی و دبی خوراک ممکن است تغییر کنند.
استفاده از آنتی اسکالانت با دوز ثابت در شرایط متغیر، یک طراحی غیرمهندسی است و میتواند منجر به اسکیلینگ یا حتی مصرف بیمورد ماده شیمیایی شود. استفاده از ماشین حساب آنلاین ایمن آب کاژه برای محاسبه میزان تزریق آنتی اسکالانت میتواند در این امر کمک شایانی به پروژههای صنعتی کند.
اشتباه پنجم: نادیده گرفتن زمان ماند و اختلاط
در روش استفاده از آنتی اسکالانت، زمان ماند و اختلاط کافی اهمیت دارد. تزریق بدون اختلاط مناسب باعث میشود ماده بهصورت موضعی عمل کند و برخی نواحی بدون حفاظت باقی بمانند.
اختلاط ضعیف بهطور مستقیم با رسوب موضعی و فولینگ نقطهای مرتبط است.
اشتباه ششم: استفاده از مخزن و تجهیزات نامناسب
در برخی سیستمها از مخزن بدون همزن استفاده میشود که باعث تهنشینی محلول و تغییر غلظت در طول زمان میگردد. همچنین استفاده از شیلنگ و اتصالات ناسازگار شیمیایی میتواند عملکرد تزریق را مختل کند.
در این شرایط، دوز واقعی تزریقشده با دوز محاسبهشده متفاوت خواهد بود و کنترل دقیق از بین میرود.
اشتباه هفتم: تصور اینکه صرفاً تزریق انجام میشود، پس همه چیز درست است
یکی از خطرناکترین باورها این است که چون پمپ کار میکند، پس آنتی اسکالانت نیز درست تزریق میشود.
در حالیکه در استفاده از آنتی اسکالانت باید مصرف واقعی پایش شود، سطح مخزن کنترل گردد و عملکرد ممبران بهصورت منظم بررسی شود.
تزریق بدون پایش آنتی اسکالانت، تزریق کور است.
نشانههای واضح تزریق و رقیق سازی اشتباه
اگر با موارد زیر مواجه هستید:
فولینگ زودهنگام با وجود تزریق
CIPهای پرتکرار
افت دبی ناگهانی
افزایش مصرف آنتیاسکالانت بدون بهبود عملکرد
رسوب در انتهای ممبران
احتمال بسیار زیاد مشکل از تزریق آنتی اسکالانت یا رقیق سازی آنتی اسکالانت است، نه از نوع محصول.
جمعبندی فنی کارشناس ایمن آب کاژه
در سیستم RO، انتخاب آنتی اسکالانت تنها نیمی از مسیر است. نیمی دیگر به استفاده صحیح از آنتی اسکالانت، تنظیم دوز، محل تزریق و رقیقسازی اصولی مربوط میشود.
آنتی اسکالانت درست + تزریق غلط = فولینگ قطعی
سوالات پرتکرار
بله، در کلیه سیستمها برای دقت تزریق و پایداری عملکرد پمپ.
قبل از فیلتر میکرونی و بعد از پیشتصفیه.
در ریکاوریهای متوسط و بالا، رسوبگذاری میتواند بسیار سریع اتفاق بیفتد.
