آیا دستگاه UV برای آب آشامیدنی به‌تنهایی کافی است؟

چه زمانی UV به‌تنهایی برای آب آشامیدنی کافی است؟

برای اینکه UV بتواند مرحله اصلی گندزدایی باشد، چند شرط باید هم‌زمان برقرار باشند:

• کیفیت شیمیایی آب برای مصرف موردنظر مناسب باشد؛

• مسئله اصلی آب، آلودگی میکروبی باشد؛

• کدورت و ذرات مانع رسیدن تابش به میکروارگانیسم‌ها نشوند؛

• دستگاه متناسب با دبی و کیفیت واقعی آب انتخاب شده باشد؛

• لامپ و غلاف کوارتز در شرایط مناسب نگهداری شوند؛

• پس از UV احتمال قابل‌توجه آلودگی مجدد وجود نداشته باشد.

در چنین شرایطی، دستگاه UV تصفیه آب می‌تواند بدون افزودن ماده شیمیایی، نقش مرحله اصلی گندزدایی را بر عهده بگیرد.

اما اگر یکی از مشکلات آب خارج از حوزه گندزدایی باشد، باید آن مشکل با فرایند مناسب دیگری کنترل شود.

آیا UV به‌تنهایی کافی است؟ یک نگاه سریع

پس سؤال درست فقط این نیست که «آیا UV خوب است؟»

باید مشخص کنیم آب چه مشکلی دارد که قرار است UV آن را حل کند.

UV کدام بخش از ایمنی آب آشامیدنی را پوشش می‌دهد؟

وظیفه اصلی UV کنترل خطر میکروبی است.

اگر دوز مؤثر تابش به میکروارگانیسم برسد، UV می‌تواند باکتری‌ها، بسیاری از ویروس‌ها و تک‌یاخته‌های حساس را غیرفعال کند.

اما این فرایند چیزی را از آب به روش فیلتراسیون یا جداسازی غشایی خارج نمی‌کند.

برای همین باید بین دو مفهوم تفاوت بگذاریم:

گندزدایی آب

و

تصفیه کامل آب برای آشامیدن

UV می‌تواند بخش اول را انجام دهد؛ اینکه برای بخش دوم چه مراحل دیگری لازم است، به آنالیز آب بستگی دارد.

چه مشکلاتی باعث می‌شوند UV به‌تنهایی کافی نباشد؟

شوری و TDS بالا

UV نمک‌های محلول را جدا نمی‌کند و باعث کاهش TDS نمی‌شود.

اگر آب از نظر شوری برای مصرف مناسب نباشد، باید فناوری کاهش املاح بررسی شود. در چنین پروژه‌ای خرید آب شیرین کن صنعتی بر پایه اسمز معکوس (RO) می‌تواند بر اساس آنالیز آب و کیفیت خروجی موردنیاز طراحی شود.

نیترات و فلزات سنگین

UV برای حذف نیترات، آرسنیک، سرب و سایر آلاینده‌های محلول طراحی نشده است.

وجود دستگاه یو وی هیچ اطلاعاتی درباره مناسب‌بودن غلظت این مواد در آب به ما نمی‌دهد.

سختی

دستگاه یووی کلسیم و منیزیم را حذف نمی‌کند. سختی بالا حتی می‌تواند با ایجاد رسوب روی غلاف کوارتز، عملکرد و نگهداری دستگاه را تحت تأثیر قرار دهد.

کدورت و ذرات

ذرات فقط در آب باقی نمی‌مانند؛ می‌توانند خود گندزدایی UV را نیز مختل کنند.

در آب کدر، بخشی از تابش پراکنده یا جذب می‌شود و بعضی میکروارگانیسم‌ها ممکن است در میان ذرات تابش کمتری دریافت کنند.

بنابراین در این شرایط ابتدا باید پیش‌تصفیه مناسب بررسی شود.

آیا آب شفاف برای نصب UV کافی است؟

خیر.

شفافیت ظاهری آب معیار قابل‌اعتمادی برای تأیید قابلیت آشامیدن نیست.

یک آب ممکن است کاملاً شفاف باشد ولی:

• نیترات داشته باشد؛

• شوری نامناسب داشته باشد؛

• فلز محلول داشته باشد؛

• از نظر میکروبی آلوده باشد؛

• یا عبوردهی نور فرابنفش آن برای دستگاه مناسب نباشد.

بنابراین:

شفافیت آب، جای آزمایش آب را نمی‌گیرد.

برای تصمیم درباره استفاده از UV باید حداقل کیفیت میکروبی، فیزیکی و شیمیایی منبع مشخص باشد.

آیا قبل از دستگاه یووی حتماً به فیلتر نیاز داریم؟

نه به یک نوع فیلتر ثابت.

نوع پیش‌تصفیه باید بر اساس مشکل واقعی آب انتخاب شود.

برای مثال اگر مسئله:

• کدورت و ذرات باشد > فیلتراسیون مطرح می‌شود؛

• آهن و منگنز باشد > کنترل این مواد باید بررسی شود؛

• سختی و رسوب‌گذاری باشد > ممکن است نرم‌سازی لازم شود؛

• مواد آلی یا رنگ باشد > فرایند متناسب با ترکیب آب باید انتخاب شود.

پس نسخه‌ای مانند:

فیلتر شنی > کربن > سختی‌گیر > UV

برای همه آب‌ها از نظر فنی قابل دفاع نیست.

کیفیت آب، دبی، کدورت و شرایط شبکه از ورودی‌های اصلی انتخاب روش گندزدایی آب هستند و باید قبل از انتخاب نهایی تجهیز بررسی شوند.

چه زمانی UV باید کنار RO استفاده شود؟

اگر آب هم مشکل شیمیایی و هم ریسک میکروبی داشته باشد، ممکن است یک فناوری به‌تنهایی پاسخ کامل ندهد.

در چنین شرایطی می‌توانیم نقش دو فرایند را جدا کنیم:

RO > کاهش املاح و آلاینده‌های قابل دفع توسط ممبران

UV > گندزدایی آب

برای مثال آبی ممکن است از نظر میکروبی آلوده باشد و هم‌زمان TDS بالایی داشته باشد. یووی فقط مشکل اول را هدف می‌گیرد و سیستم اسمز معکوس فقط به دلیل وجود دستگاه UV غیرضروری نمی‌شود.

در مقابل، اگر کیفیت شیمیایی آب کاملاً مناسب باشد، اضافه‌کردن RO فقط به این دلیل که آب آشامیدنی است منطقی نیست.

اگر بعد از UV مخزن داشته باشیم چه؟

این نکته در ارزیابی کافی‌بودن دستگاه یو وی مهم است.

UV در زمان عبور آب از راکتور عمل می‌کند، اما ماده گندزدایی‌کننده‌ای در آب باقی نمی‌گذارد.

بنابراین اگر بعد از دستگاه:

• مخزن آلوده باشد؛

• شبکه توزیع طولانی وجود داشته باشد؛

• بیوفیلم تشکیل شود؛

• یا آلودگی جدید وارد آب شود؛

UV نصب‌شده در بالادست دیگر نمی‌تواند آن آلودگی تازه را کنترل کند.

ممکن است در بعضی سیستم‌ها قرارگرفتن UV بعد از مخزن و نزدیک نقطه مصرف منطقی‌تر باشد و در بعضی پروژه‌ها نیز یک روش گندزدایی مکمل لازم شود.

پس «وجود UV» را نباید بدون توجه به مسیر بعد از دستگاه معادل «حفاظت کامل میکروبی» بدانیم.